Të enjten, 2 korrik 2026, Shkolla Verore Ndërkombëtare “Zhvillimi i Qëndrueshëm i Industrisë së Jahteve dhe Kruizit” vazhdoi me Modulin Tematik 7: Marinat e gjelbra dhe portet e lundrimit.

Organizuar në kuadër të projektit Interreg IPA në Adriatikun e Jugut “Niveli i lartë dhe kompetencat e përgjigjes ndaj tregut për një “Adriatikun e Jugut të zgjuar dhe të aftë” blu dhe të dixhitalizuar - AFTËSI”, seanca u fokusua në mësimin 7.1: “Hyrje në ndotjen e detit dhe bregdetit”.

Ligjërata u mbajt nga Dr Ana Peshiq nga Instituti i Biologjisë Detare, Universiteti i Malit të Zi, dhe i njohu pjesëmarrësit me burimet, llojet dhe ndikimet kryesore të ndotjes së detit dhe bregdetit.

Pjesëmarrësit diskutuan ndotjen detare si një sfidë madhore për turizmin e qëndrueshëm detar, jahtin, operacionet e lundrimit dhe zhvillimin bregdetar. Sesioni trajtoi ndotjen nga burimet me bazë tokësore, duke përfshirë mbetjet bashkiake, ujërat e zeza, rrjedhjet bujqësore dhe inputet industriale, si dhe burimet me bazë detare si transporti detar, lundrimi, shëtitjet me varkë rekreative, akuakultura dhe peshkimi.

Vëmendje e veçantë i është kushtuar ndotjes nga anijet, duke përfshirë ndotjen nga nafta, ujërat e zeza dhe gri, mbeturinat dhe mbetjet e ngurta, emetimet e ajrit, bojërat kundër ndotjes, ujin e grumbullimit, mbetjet e rrezikshme, zhurmat nënujore, ndotjen termike, derdhjet aksidentale, mbeturinat detare, metalet e rënda dhe ndotjen e lehtë.

Leksioni trajtoi gjithashtu ujin e balastit dhe ndotjen e bykut si rrugë të rëndësishme për transferimin e organizmave të dëmshëm ujorë dhe specieve jo-indigjene. Pjesëmarrësit mësuan pse Deti Adriatik është veçanërisht i ndjeshëm si një pellg gjysmë i mbyllur dhe se si aktivitetet detare mund të kontribuojnë në presionet ekologjike nëse nuk menaxhohen siç duhet.

Dr Peshiq prezantoi kornizat kryesore ligjore ndërkombëtare dhe rajonale të rëndësishme për mbrojtjen detare, duke përfshirë UNCLOS, Konventën e Barcelonës, MARPOL, Konventën e Londrës, Konventën OPRC dhe Konventën e Menaxhimit të Ujit Ballast.

Sesioni eksploroi gjithashtu rolin e Zonave të Mbrojtura Detare si instrumente të rëndësishme për ruajtjen e biodiversitetit detar dhe menaxhimin e aktiviteteve njerëzore. Pjesëmarrësit diskutuan si përfitimet e turizmit në zonat e mbrojtura, si të ardhurat nga ruajtja, punësimi dhe ndërgjegjësimi i publikut, si dhe rreziqet që lidhen me vizitat e tepërta, ndotjen, dëmtimin e ankorimit, shqetësimin e jetës së egër dhe përhapjen e specieve jo-indigjene.

Nëpërmjet këtij leksioni, pjesëmarrësit forcuan të kuptuarit e tyre se si parandalimi i ndotjes, monitorimi i mjedisit, kuadri ligjor dhe menaxhimi i përgjegjshëm i turizmit janë thelbësore për zhvillimin e marinave të gjelbra dhe porteve të lundrimit.

Duke trajtuar ndikimet mjedisore të aktiviteteve detare, projekti SKILLS vazhdon të mbështesë arsimin praktik, ndërkufitar dhe zhvillimin e kompetencave për një ekonomi më të zgjuar, më të gjelbër dhe më të qëndrueshme të Adriatikut të Jugut.